Od 20 października działa nowy program Przydomowe Magazyny Energii 2. Po raz pierwszy objął on również prosumentów rozliczających się w starym systemie opustów, czyli net-meteringu. Różnica w wysokości dofinansowania jest jednak wyraźna i dla wielu właścicieli instalacji fotowoltaicznych staje się powodem do podjęcia trudnej decyzji.
Na czym polega różnica między systemami
Net-metering dotyczy przede wszystkim instalacji zgłoszonych do przyłączenia do końca marca 2022 roku - to nadal ponad milion prosumentów. W tym systemie rozliczenia odbywają się ilościowo: za każdą 1 kWh oddaną do sieci można później odebrać 0,8 kWh przy instalacji do 10 kW albo 0,7 kWh przy instalacji od 10 do 50 kW. Sieć pełni więc rolę sezonowego "wirtualnego magazynu" - nadwyżki produkowane latem można częściowo odzyskać jesienią lub zimą.
Net-billing działa inaczej. Energia oddawana do sieci jest sprzedawana po cenach rynkowych, a uzyskane środki trafiają do depozytu prosumenckiego, z którego później pokrywane są koszty pobranej energii. Problem polega na tym, że fotowoltaika produkuje najwięcej wtedy, gdy energii w systemie jest również dużo - a więc ceny sprzedaży bywają w tych godzinach niskie.
Ile wynosi dofinansowanie w każdym z systemów
W programie Przydomowe Magazyny Energii 2 prosument pozostający w net-meteringu może otrzymać do 8 tys. zł na magazyn energii. Osoba rozliczająca się w net-billingu - do 16 tys. zł. Różnica 8 tys. zł może kusić do zmiany systemu, ale tu pojawia się istotny haczyk: powrót do net-meteringu po przejściu na net-billing nie będzie możliwy.
Kiedy zmiana systemu może mieć sens - a kiedy nie
Domowy magazyn energii przechowuje energię przez kilka godzin, ewentualnie dobę czy dwie - nie przez kilka miesięcy. Właściciel dobrze dobranej instalacji z dużymi nadwyżkami latem może więc stracić więcej na zmianie systemu, niż zyskać dzięki wyższej dotacji. Zupełnie inaczej może wyglądać sytuacja w domu o wysokim i rosnącym zużyciu energii - szczególnie gdy pracuje w nim pompa ciepła, ładowany jest samochód elektryczny albo planowane jest elastyczne sterowanie poborem energii. Wtedy liczy się możliwość ładowania magazynu w tańszych godzinach i wykorzystywania własnej energii wtedy, gdy prąd jest droższy.
Niezależnie od systemu rozliczeń najkorzystniejsze jest zużywanie własnej energii bezpośrednio w domu. Każda kilowatogodzina, która nie przechodzi przez sieć, omija straty wynikające z zasad rozliczeń. Przy net-billingu magazyn ma szczególne znaczenie - pozwala uniknąć sprzedaży energii w godzinach niskich cen i wykorzystać ją kilka godzin później.
Warto też pamiętać, że net-metering nie jest rozwiązaniem bezterminowym. Prawo do rozliczania się w systemie opustów przysługuje przez 15 lat. Pierwsi prosumenci weszli do systemu w 2016 roku, więc dla najstarszych instalacji ten okres zacznie wygasać na początku kolejnej dekady.
Magazyn energii to nie zawsze zasilanie awaryjne
Sam zakup baterii nie oznacza automatycznie, że podczas awarii sieci w domu będzie prąd. Do tego potrzebny jest odpowiednio skonfigurowany system z funkcją pracy wyspowej lub backupu, właściwy falownik i wydzielone obwody. Jeśli zabezpieczenie przed przerwami w dostawie energii jest ważnym celem, tę funkcję trzeba sprawdzić jeszcze przed wyborem urządzenia.
Co to zmienia w kosztach posiadania
Dla właściciela samochodu elektrycznego ładowanego w domu sposób rozliczania energii z siecią ma bezpośrednie przełożenie na koszt każdej naładowanej kilowatogodziny. Jeśli instalacja PV współpracuje z magazynem i pompą ciepła, a do tego ładowany jest samochód elektryczny, przejście na net-billing może obniżyć koszt energii - pod warunkiem, że ładowanie odbywa się w godzinach, gdy magazyn dysponuje własną energią, a nie wtedy, gdy trzeba kupować prąd z sieci po wyższych stawkach.
Przy net-meteringu koszt energii do ładowania auta może być stabilniejszy, bo system opustów działa jak sezonowy bufor - jednak tylko dla tych, którzy mają wystarczające nadwyżki produkcji latem. Decyzja o zmianie systemu wyłącznie dla wyższej dotacji (dodatkowe 8 tys. zł) może okazać się niekorzystna, jeśli przez kolejne lata rachunki za energię wzrosną bardziej, niż wynosi jednorazowy zysk z dofinansowania.
Sprawdź sam na czympojade.pl - kalkulator ładowania pomoże oszacować, ile kosztuje naładowanie Twojego auta przy różnych stawkach za energię.