Skąd się bierze prąd w Polsce?
Źródło prądu ma znaczenie - szczególnie jeśli jeździsz na prąd. Zobacz, jak polski miks energetyczny zmienia się w ciągu roku oraz dlaczego wynik porównania emisji zależy od przyjętych założeń.
Statyczny materiał objaśniający. Roczne udziały 2025 odnoszą się do produkcji krajowej PSE; scenariusze sezonowe i emisyjne są ilustracyjne, a nie bieżącym odczytem sieci.
Polski miks energetyczny
Udział źródeł zmienia się w czasie. Poniższe zakresy są ilustracją sezonowości, nie bieżącym miksem ani prognozą dla konkretnej godziny ładowania.
Węgiel kamienny + brunatny
Średnia roczna: ~55%60-65%
44-48%
Wciąż dominujące źródło, ale udział spada co roku o 2-3 pp.
Wiatr (onshore)
Średnia roczna: ~15%16-20%
10-14%
Najwyższe produkcje zimą i wczesną wiosną. 10+ GW mocy zainstalowanej.
Fotowoltaika (PV)
Średnia roczna: ~10%1-2%
18-21%
20+ GW mocy - eksplozja od 2020 r. Latem pokrywa do 1/5 zapotrzebowania.
Gaz ziemny
Średnia roczna: ~9%8-10%
9-11%
Elastyczne źródło szczytowe. Wyższe emisje CO2 niż OZE, ale niższe niż węgiel.
Biomasa
Średnia roczna: ~5%5-6%
5-6%
Stabilne źródło OZE przez cały rok. Współ-spalanie w elektrowniach węglowych.
Hydroenergetyka
Średnia roczna: ~1.5%1-2%
1-2%
Mały udział ze względu na płaski teren Polski. Ważna rola regulacyjna.
Import netto
Średnia roczna: ~6%4-6%
6-8%
Import ze Szwecji, Litwy, Niemiec, Czech. Często taniej niż produkcja krajowa.
Miks energetyczny - miesiąc po miesiącu
Kliknij lub najedź na słupek, żeby zobaczyć szczegółowy rozkład źródeł energii w danym miesiącu. Zwróć uwagę jak fotowoltaika (żółty) raptownie rośnie latem, a węgiel (szary) dominuje zimą.
Energia po obu stronach - kWh i litry
Przelicz kWh na wirtualne litry benzyny i odwrotnie. Jeden litr PB95 zawiera ~8.9 kWh energii. Dzięki temu można uczciwie porównać elektryczność z paliwem.
Perspektywa kWh
/100 kmIle energii naprawdę zużywa każdy typ napędu? Paliwo zamienione na kWh przez kaloryczność (1 L = 8.9 kWh).
Realne zużycie energii elektrycznej. Sprawność ~87%.
Realne zużycie paliwa. Odzysk energii hamowania zwiększa sprawność do ~35-40%.
Realne zużycie benzyny. ~75% energii tracone jako ciepło silnika.
Wniosek: BEV zużywa 3.5× mniej energii niż spalinowy. ICE traci ~75% energii paliwa jako ciepło - BEV tylko ~13%.
Perspektywa litrów
/100 kmIle "wirtualnych litrów benzyny" odpowiada kWh z prądu? Przelicznik przez kaloryczność PB95 (1 L = 8.9 kWh).
Realne zużycie energii elektrycznej. Sprawność ~87%.
Realne zużycie paliwa. Odzysk energii hamowania zwiększa sprawność do ~35-40%.
Realne zużycie benzyny. ~75% energii tracone jako ciepło silnika.
Wniosek: BEV zużywa energetycznie odpowiednik ~2 L benzyny/100 km (przez kaloryczność). ICE spala realne 7 L, ale efektywnie przepędza tylko ~1.7 L ekwiwalentu.
Skąd taka różnica?
Silnik spalinowy ma sprawność ~22-28% - reszta to ciepło wydechu i bloku. Silnik elektryczny pracuje ze sprawnością ~87-93%. Dlatego BEV "wirtualne 2L" to prawie tyle samo kilometrów co realne 7L benzyny.
~25%
Sprawność ICE
~38%
Sprawność HEV
~88%
Sprawność BEV
EV jako magazyn energii słonecznej
Dlaczego ładowanie latem to rewolucja
W letnich miesiącach profil produkcji PV i zapotrzebowania może sprzyjać ładowaniu w dzień. Rzeczywisty udział PV i cena energii zależą od daty, pogody, taryfy oraz lokalnego rozliczenia.
Samochód elektryczny ładowany w ciągu dnia latem jeździ więc głównie na energii słonecznej. A jeśli masz własną instalację PV - praktycznie za darmo i prawie bezemisyjnie.
Właściciel domowej PV może zwiększać autokonsumpcję, jeśli ładuje EV w czasie produkcji. Opłacalność wymaga policzenia własnej taryfy, instalacji i zasad rozliczeń.
Przykład: instalacja 10 kWp
To przykład techniczny, nie prognoza produkcji ani kosztu dla każdej instalacji.
Koszt 100 km latem
* Koszt własnej energii wymaga osobnego wyliczenia dla instalacji i sposobu rozliczeń.
Emisja CO2 - sezonowość ma znaczenie
Wskaźnik emisji sieci zmienia się w czasie. Wartości na wykresie są ilustracyjnym scenariuszem porównawczym, nie aktualnym współczynnikiem dla rozliczenia lub certyfikatu.
Wskaźnik emisji CO2 sieci - miesięcznie
Emisja CO2 na km - porównanie
~2 400 g CO2/l benzyny
790 g/kWh x 0.18 kWh/km
520 g/kWh x 0.18 kWh/km
~630 g/kWh x 0.18 kWh/km
~30 g/kWh (lifecycle) x 0.18 kWh/km
Kluczowy wniosek: EV ładowany z domowej PV emituje Wynik zależy od przyjętej metodologii, zużycia auta, źródła energii i granic cyklu życia.
Transformacja energetyczna Polski
Zestawienie łączy historyczne dane roczne PSE z wyraźnie oznaczonym celem 2030.
Kluczowe trendy
166 529 GWh
Produkcja krajowa PSE w 2025
~61%
Węgiel kamienny i brunatny w produkcji krajowej PSE 2025*
~26%
Elektrownie wiatrowe i inne odnawialne w produkcji PSE 2025*
*
Udziały obliczone z tabeli PSE: kategorie / 166 529 GWh produkcji krajowej.
2030
Cel przedstawiony jako cel/scenariusz, nie obserwacja
PSE
Źródło rocznych kategorii: raport PSE za 2025 r.
Ile naprawdę kosztuje jazda na prądzie?
Sprawdź TCO samochodu elektrycznego vs spalinowego - z uwzględnieniem Twojego przebiegu, ceny prądu i dostępu do PV.