Elektryfikacja firmowej floty to nie tylko zmiana napędu w samochodach. To również przebudowa sposobu zarządzania pojazdami, przygotowanie pracowników i zapewnienie infrastruktury do ładowania. Debata Fleet Tech 2026, zorganizowana przez Polski Związek Wynajmu i Leasingu Pojazdów, pokazała, że na opłacalność przejścia na elektryk wpływa wiele powiązanych ze sobą czynników.
Nie tylko cena zakupu, lecz całkowity koszt użytkowania
Uczestnicy debaty zgodnie podkreślali, że sama cena pojazdu lub wysokość raty leasingowej nie wystarczą do oceny opłacalności inwestycji. Pełny obraz daje analiza całkowitego kosztu użytkowania, obejmująca koszty energii, serwisu, infrastruktury oraz warunków umów z partnerami obsługującymi flotę. Warto przy tym konfrontować założenia przyjęte na etapie kalkulacji z kosztami ponoszonymi w trakcie rzeczywistej eksploatacji.
Warunki elektryfikacji różnią się w zależności od specyfiki przedsiębiorstwa. Inne wymagania mają firmy, których pracownicy jeżdżą głównie po mieście, a inne te, w których trasy są długie i regularne. Miejsce parkowania i ładowania samochodów ma przy tym bezpośredni wpływ na możliwości organizacyjne i koszty.
Rynek wtórny i stan akumulatora
Jednym z warunków rozwoju elektromobilności flotowej jest sprawnie działający rynek używanych samochodów elektrycznych. Możliwość sprzedaży pojazdu po zakończeniu okresu użytkowania wpływa na wyliczenie jego wartości rezydualnej, a ta z kolei przekłada się na koszty leasingu i wynajmu długoterminowego.
W przypadku elektryków kluczowe znaczenie ma stan akumulatora. Potencjalni nabywcy chcą wiedzieć, jak bateria była eksploatowana i ile pojemności zachowała. Maciej Mazur, dyrektor zarządzający PSNM, przywołał podczas debaty przykład Volkswagena ID. Buzz z przebiegiem około 115 tys. km, przy deklarowanej degradacji baterii na poziomie 2,7 proc. To przypadek jednostkowy, jednak pokazuje, że rzetelna dokumentacja stanu technicznego pojazdu może mieć realne znaczenie dla kupujących na rynku wtórnym.
Dodatkowym czynnikiem wpływającym na wartości rezydualne są częste obniżki cen nowych aut. Duże akcje rabatowe mogą pogarszać wycenę wcześniej sprzedanych egzemplarzy, co utrudnia firmom finansującym przygotowanie przewidywalnych ofert. Stabilniejsza polityka cenowa producentów ułatwiałaby planowanie kosztów flotowych.
Infrastruktura i koszty ładowania
Maciej Gajewski, prezes zarządu Greenway Polska, wskazywał, że trudności z instalacją ładowarek w firmach można rozwiązywać przez odpowiednie zarządzanie mocą, dobór technologii lub rozbudowę przyłączy. Bariery techniczne nie znikają, ale w wielu przypadkach można je uwzględnić już na etapie planowania.
Struktura kosztów ładowania wykracza poza samą cenę energii - obejmuje również opłaty dystrybucyjne i koszty utrzymania infrastruktury. Przy małej liczbie obsługiwanych pojazdów koszty stałe rozkładają się na mniejszą liczbę sesji ładowania. Energię elektryczną można kontraktować w różnych modelach, w tym na dłuższe okresy, co daje możliwość ograniczenia części ryzyka cenowego.
Przepisy podatkowe bez jednoznacznych reguł
Marta Szafarowska, doradca podatkowy w Gekko Taxens, zwracała uwagę na niejednoznaczność przepisów w kilku obszarach. Wątpliwości dotyczą m.in. zwrotu kosztów energii pracownikom ładującym samochody służbowe w domu, rozliczania prywatnych pojazdów używanych zawodowo oraz zasad odliczania VAT od energii do ładowania. W niektórych obszarach praktyka organów podatkowych jest korzystna dla firm, w innych brakuje jasnych reguł. Szafarowska zwracała też uwagę na toczącą się na poziomie Unii Europejskiej dyskusję o ewentualnych zmianach w odliczaniu VAT od samochodów firmowych - na etapie konferencji były to jednak propozycje skierowane do konsultacji, a nie przyjęte rozwiązania.
Co to zmienia w kosztach posiadania
Przepisy podatkowe dotyczące elektryków firmowych oddziałują bezpośrednio na rzeczywisty koszt użytkowania pojazdu. Jeśli zasady zwrotu kosztów energii dla pracowników lub reguły odliczania VAT pozostają niejednoznaczne, firma ponosi ryzyko, że przyjęte założenia kosztowe okażą się błędne już w trakcie trwania umowy. Przy wieloletnich decyzjach leasingowych lub o wynajmie długoterminowym nieprzewidywalność przepisów może oznaczać, że opłacalność inwestycji zmieni się po jej rozpoczęciu.
Jeśli natomiast na poziomie unijnym zostaną przyjęte nowe zasady odliczania VAT od samochodów firmowych, wpłynie to na efektywny koszt posiadania elektryków w flotach - przy czym kierunek i termin ewentualnych zmian pozostają na razie niepewne.
Sprawdź sam na czympojade.pl - zaawansowany kalkulator TCO pozwoli Ci porównać całkowity koszt użytkowania różnych pojazdów w kontekście Twojej floty.